Droomvlucht

Op deze club vind je niet alleen foto's en video's, maar vooral achtergrondinformatie over Droomvlucht: de geschiedenis de van de attractie, de aanpassingen,  originele ontwerptekeningen, technische informatie over het transportsysteem en diverse media-artikelen.
Veel kijk- en leesplezier!

 





 

Aankondiging van Droomvlucht "Reis door de wereld van het sprookje", bij de  bouwplaats in 1991.
Aankondiging van Droomvlucht "Reis door de wereld van het sprookje", bij de 
bouwplaats in 1991.






 

 

 

 

 

 

 

 

 

Jubileumkado
Droomvlucht was het jubileumkado dat de Efteling wilde geven aan haar bezoekers, voor het 40-jarige bestaan van het park in 1992 (op 31 mei 1992 om precies te zijn). Er was budget over - ongeveer 20 miljoen gulden maximaal - en rond 1989 ontstond het idee om een jubileum attractie neer te zetten. Wat precies, was toen nog onduidelijk. Daarnaast werd bekend dat Eurodisney zou openen in 1992, en de Efteling had nog geen idee wat die nieuwe concurrent zou gaan betekenen voor de bezoekersaantallen van het park. Gaandeweg ontstonden er plannen om iets te maken wat al het voorgaande zou gaan overtreffen...

Idee om te gaan "vliegen"
Projectleider Lex Lemmens had al lang een wens liggen om "te gaan vliegen". Dat zou een heel andere beleving geven dan karretjes op een rails of bootjes. Dat was zeker in die tijd - 1989 tot 1991- een hoogstandje om uit te werken. Men zocht een systeem wat vliegen nabootst, maar tevens een systeem waarbij de voertuigen zelfstandig konden rijden, op de verschillende snelheden, dus onafhankelijk van elkaar. Met vliegen kom je automatisch bij "dromen" terecht: in dromen vlieg je vaak. Dat was een idee waarvan de Efteling dacht, dat het een groot publiek zo aanspreken. Het moest een familie attractie worden, met een "thrill element" erin. Dat "thrill'" element, iets spannends, is er gekomen in de vorm van de afdaling in het Zompenwoud.

Projectleider Lex Lemmens
Projectleider Lex Lemmens


IAAPA en CPM
Op een beurs voor attractiebouwers en pretparken (IAAPA) kwam de Efteling in contact met een bedrijf dat een transportsysteem kon bouwen dat het zweven zou nabootsen. Dit bedrijf heette CPM (Computerized People Movers) en was gevestigd in Engeland. Toen Ton van de Ven († 1944-2015), destijds creatief directeur van de Efteling en hoofdontwerper van De Efteling, dat hoorde, ging hij met dat idee aan de slag en kwam met ideeën en schetsen voor Droomvlucht, toen nog onder de werktitel "Daydream".

Droomvlucht moet emotioneren
De eerste schetsen ademen een wereld vol verwondering uit, waarin de bezoekers ondergedompeld worden in een wereld van romantiek en lieflijkheid. Op basis van deze eerste schetsen, en het verhaal dat Ton van de Ven er bij vertelt, geeft de directie van het park een akkoord voor de bouw.


Primaire schetsen van Ton van de Ven

Ontwerper Ton van de Ven legt uit dat Droomvlucht moet emotioneren: je wordt één met de wereld om je heen. Je verdrinkt in details. Er zijn zoveel details, dat je zintuigen die niet in éen keer kunnen opnemen. Je hebt meerdere ritten nodig om alles te zien. Droomvlucht heeft ook geen verhaal, zoals in een sprookje: iedereen die Droomvlucht bezoekt, heeft zijn eigen verhaal, zijn eigen beleving. De zaken die je in Droomvlucht ziet, zijn herkenbaar voor mensen: ze hebben een referentie eraan. Ton van de Ven hierover:

"De bezoeker die door Droomvlucht zweeft, moet ervaren dat hij een onderdeeltje is geworden van een immense sprookjesachtige wereld om hem heen, het moet hem klein maken. Hij moet niet hoeven te denken wat zie ik, nee je bent een onderdeel geworden van die grotere wereld en je vedrinkt er bijna in. Droomvlucht is ondergedompeld worden in een warm weldadig bad, het is een streling voor het oog. Het is iets dat mensen moet verwonden, moet emotioneren, Droomvlucht is één brok romantiek en lieflijkheid."


Ton van de Ven vertelt

Hoe komt het idee tot stand en hoe wordt het vormgegeven? Over het ontwerpen van Droomvlucht zegt hij o.a. het volgende:

"Okee we gaan vliegen. En op dat moment draai ik een knopje om. En ik vlieg. Ik vlieg in mijn voorstellingswereld. Dan komen er beelden, in die droom. Die beelden worden afgezet tegen de mogelijkheid of wij met zijn allen - mijn colegae en ik - die beelden om te zetten in een realiteit, een zichtbare realiteit. En dan komen er keuzemomenten, waarbij je gaat zeggen van ja, de dromen gaat natuurlijk verder dan de horizon reikt, maar het zullen toch die mensenhanden zijn die het moeten maken. En binnen die beperkingen, die je dan voor je krijgt, komen de beelden langzaam op papier. Meestal zijn dat hele primaire beelden, idiote schetsen zijn dat. Anton Pieck noemde dat ook altijd zijn idiote schetsen. Het zijn geen mooie tekeningen. Het zijn beelden die in ieder geval datgene oproepen wat je met woorden probeert uit te leggen. (Uit: Dromen Met Open Ogen).

De eerste problemen met de uitvoering: failissement van CPM
De bouw zou - voor het eerst in de geschiedenis van de Efteling - niet voorspoedig gaan. Het bedrijf CPM stond op de rand van een faillissement. Om de attractie veilig te stellen werd onmiddelijk het protoype gevorderd en de technische ontwerpen (dat ging choatisch: parkdirecteur Paul Beck reisde letterlijk meteen af naar Engeland waar CPM gevestigd was, en heeft midden in de nacht de zaken op een in de haast gehuurde vrachtwagen laten zetten voor transport naar Nederland). Hiervoor riep hij midden in de nacht de hulp in van commercieel directeur Reinoud van Assendelft de Coningh, die een transporteur kende.

Andere leveranciers zoeken voor het transportsysteem
Er moest een andere leverancier gevonden worden om het project op te pakken, omdat zowel de voertuigen (gondels) als de baan, in hoog tempo gebouwd moesten worden. In het park was men al begonnen met de fundering. Het werden meerdere partijen. De stalen pijlers (supports) en de track die eraan hangt (de rails of "baan") werd met grote spoed gebouwd door het Duitse bedrijf BSH München, die een spoedorder aan nam. De donkerblauwe gondels werden door Siemens Mobility gemaakt, en de voertuigen zelf met de computersturing waaraan de gondels hangen - het belangrijkste struikelblok - werd in handen gegeven van een ander Engels bedrijf, genaamd Translift. Die hadden geen ervaring met attracties, maar wel met lopende banden en robots in autofabrieken.

De bouw en de documentaire "Dromen Met Open Ogen"
Nadat de gehele track (425 meter lang met 12,5 meter als hoogste punt) was neergezet door BHS en het gebouw verder was neergezet (met wanden, het dak, de technische installaties voor stroom, warmte, water, beveiliging etc.) werd begonnen met de werkelijke bouw van de scenes van de attractie. Ton van de Ven had in de tussentijd de scenes uitgewerkt, en er bleven uiteindelijk voor dit budget 5 grote scenes over en 1 kleine. De meeste zaken werden in eigen huis gemaakt.


Projectleider Lex Lemmens en Estetisch coördinator Peter van Ostade tijdens de bouw van het Kastelenrijk 

Het was ook voor het eerst dat de Efteling een kijkje gunde achter de schermen van de bouw van een attractie. Gerard Baars producties mocht een documentaire maken (in opdracht van de TROS) over de totstandkoming en bouw van Droomvlucht. Deze documentaire werd op 17 juni 1992 uitgezonden op TV, daarna verscheen het op videoband, die te koop was in het park. (hierover meer op deze club in een ander artikel).


Droomvlucht figuren worden voorzien van (servo)motoren voor bewegingen.

Scenes van de attractie gereed. Maar het transportsysteem faalt.
Inmiddels was de attractie zelf, met haar prachtige scenes, gereed. Meer dan 100 medewerkers hadden hier soms dag en nacht aan gewerkt om het op tijd gereed te krijgen. Op de geplande openingsdatum voor het 40-jarige bestaan, in mei 1992, bleek echter dat Translift het systeem voor de voertuigen nog niet op orde had. Toen er uiteindelijk de voertuigen arriveerden (28 stuks in totaal, met 56 gondels, 2 gondels per voertuig) en de eerste tests werden gedaan met 2 voertuigen, bleek dat het transportsysteem faalde. De voertuigen konden de helling bij de Hemelburchten, een stijging van 12 procent, niet halen. Dat was nog zonder passagiers. 


In elkaar zetten van de zelfstandig rijdende voertuigen, 28 stuks met elk 2 gondels (56 gondels in totaal).


Gondel onderdelen

Uitstel op uitstel
Diverse aanpassingen aan de voertuigen, door Translift, volgden. In juni 1992 communiceert het park naar de pers dat de attractie binnenkort open kan. Deze persconferentie is opgenomen en te zien in de documentaire Dromen met Open Ogen. Het liep echter anders: op 21 juli 1992 kondigd het park dan toch aan dat de technische problemen niet op korte termijn te verhelpen zijn, en dat de attractie pas in het seizoen van 1993 geopend gaat worden en dat de winter periode nodig is om de problemen op te lossen. Dus geen opening in het jubileum jaar. Een enorme domper voor alle medewerkers die betrokken zijn bij dit project. In diverse kranten verschijnen artikelen over deze tegenvaller.


Overleg over het uitstellen van de opening van Droomvlucht


KEMA: het had nooit kunnen werken
De Efteling verbrak het contract met Translift vanwege wanprestatie, en schakelde o.a. de KEMA in voor onderzoek. Die concludeerde dat het systeem nooit had kunnen werken. De motoren van de voertuigen hadden een te laag vermogen. Deze fout zat al in het ontwerp van CPM, en dit had Translift overgenomen. Translift had dit echter nooit laten toetsen door externe partijen zoals TÜV en KEMA en er was geen goede proefopstelling geweest. Dit betekende ook dat alle zaken die daar verband mee houden, zoals de motorbekabeling en de stroomversterkers in de voertuigen, ook niet meer voldeden. Alles moest worden herzien. Om het probleem op te lossen, werden nu Nederlandse bedrijven ingeschakeld: uiteindelijk hebben AEG en Stork Conveyorsystems (oud Nolte installatie techniek uit Helmond) de problemen kunnen oplossen: nieuwe, zwaardere motoren, andere bekabeling, betere ophanging en zwaardere electronica. Begin december 1992 waren de eerste 2 voertuigen met succes getest, en moest in recordtijd, in 3 maanden, de overige 20 voertuigen worden aangepast.

Opening
Op 8 april 1993 was het zover: de opening van Droomvlucht voor het publiek. De pers mocht een dag eerder al een rijte maken, samen met 100 abonnementhouders die de Efteling hadden geschreven dat zij in 1992 speciaal voor Droomvlucht een jaarkaart hadden gekocht. De attractie werd zeer goed ontvangen, bezoekers waren (en zijn) onder de indruk. De pers schrijft lovend over de attractie, in alle grote kranten wordt er over geschreven. De officele opening vond op 10 juni 1993 plaats, met 900 genodigden, waaronder collega's van andere attractieparken.


Lange rijen voor Droomvlucht bij de opening in 1993. Een deel van de wachtrij was toen nog binnen. Deze ruimte is nu niet meer vrij toegankelijk en wordt gebruikt voor zakelijke verhuur.

Nog steeds technische gebreken: capaciteit omlaag
Droomvlucht liep echter niet vlekkeloos vanaf de opening op 9 april 1993. De voertuigen konden de snelheid van 18 km/uur niet halen in het Zompenwoud, het systeem ging heel vaak in storing. Gedurende de eerste dagen lag de attractie 11 van de 96 uur volledig stil en werd Droomvlucht diverse malen ontruimd, waarbij bezoekers in de Zompenwoud spiraal soms meer dan een uur vasthingen omdat op die plaats de gondels niet bereikt worden worden om te ontruimen destijds. Na ongeveer een week werd besloten het aantal voertuigen in de baan tijdelijk te verminderen, en de snelheid in het Zompenwoud op 10 km/per uur te zetten. Hierdoor werd de capaciteit verlaagd van 1800 naar 1200 personen per uur (en de ritduur werd langer: circa 7 minuten), waardoor er lange rijen voor de attractie stonden (meer dan 2 uur wachttijd).


Droomvlucht in de eerste week van de opening. Gasten komen nog binnen via de oude wachtrij links.

Oplossing naar 1994
Besloten werd om AEG en Stork, in samenwerking met de technische dienst van het park (ETB, Efteling Technisch Bedrijf), de problemen in de wintersluiting van 1993-1994 verder op te lossen. Bij de opening in 1994 draaide attractie op de huidige capaciteit.

Nummer 1 attractie
Zoals directeur Paul Beck in 1993 omschreef: Droomvlucht is door de Efteling prachtig gemaakt, los het transportsysteem dat werd uitbesteed. Het succes wat het park ervan verwachtte kwam ook daadwerkelijk. Inmiddels was de attractie de publiekslieveling geworden, de nummer 1 van het park. Dit is tot op de dag van vandaag nog steeds zo gebleven: de nieuwe attractie Symbolica die op 1 juli 2017 werd geopend, zou Droomvlucht van de troon moeten gaan stoten volgens huidig parkdirecteur Fons Jurgens. Of dat gaat lukken zal de toekomst uitwijzen: Droomvlucht betovert en verwondert al bijna 25 jaar haar bezoekers, in de Reis door het Sprookje.

Tekst: RotterdamBoy
Bronnen: Dromen Met Open Ogen, Algemeen Dagblad, Brabants Dagblad, Efteldingen (personeelsblad), Eindhoven In Beeld, Persconferentie Paul Beck, Documentaire Lex Lemmens (VijfZintuigen)


 

Welkom bij Clubs!

Kijk gerust verder op deze club en doe mee.

Wat is dit?


Of maak zelf een Clubs account aan: